Kategoriler
Haberler Köşe Yazıları

Bir doktoru lider yapan nedir?

Özgür BOLAT’ın Hürriyet Gazetesi’ndeki Yazısı

Uzun zamandır liderlik üzerine çalışıyorum, ama bu aralar doktor liderliği ile daha fazla ilgileniyorum.

Çünkü bir doktorun en önemli görevinin liderlik olduğunu düşünüyorum.

Nasıl mı?

İYİ DOKTOR

Bir doktorun lider olması için ilk önce iyi bir doktor olması gerekiyor.

Bir doktoru da iyi yapan üç unsur var.

İlki, doğru teşhis koyması.

İkincisi, teşhise uygun tedavi uygulaması.

Bu ikisi bir doktoru iyi yapan en önemli iki unsur.

İLETİŞİM

Ama bunlar kadar önemli üçüncü bir unsur daha var.

Amerika’da doktorlara açılan davalar incelendiğinde davaların çoğu yanlış teşhis ya da tedaviden dolayı değil.

Çoğu dava, doktorun hastaya kötü davranmasından dolayı açılıyor.

O zaman doktoru iyi yapan unsurlardan bir tanesi de hasta ile iletişimi.

Hasta doktoruna güvenmedikçe, tedavinin etkili olması çok zor. Hastanın ‘Bu doktor beni önemsiyor ve sağlığımı düşünüyor’ diye düşünmesi çok önemli.
(Tabii ki devlet hastanelerinde bir doktor bir hastaya 2 ile 5 dakika zaman ayırabiliyor. Bu durumda iyi iletişim kurması zorlaşıyor.)

Bu üç unsur bir doktoru iyi yapıyor, ama onu lider yapmıyor.

LİDER DOKTOR NASIL OLMALI?

Doktorların en büyük şikayeti, hastaların kendilerine sunulan tedaviyi uygulamamaları ya da yanlış uygulamaları.

Yani bir doktor çok iyi olsa da (yukarıdaki üç koşulu sağlasa da) hasta tedaviyi uygulamadıkça doktorun iyi olmasının önemi yok.

Çoğu doktor tedavinin uygulanmasından kendisini sorumlu hissetmiyor (ya da şartlardan dolayı hissedemiyor). Bu sorumluluğu tamamen hastaya bırakıyor.
Araştırmalardan biliyoruz ki ölümcül hastalar arasında bile ilaçlarını düzenli kullananların yüzdesi çok düşük. (Kanser olduğunu bile bile sigara içen yüzbinlerce kişi var.)

Bu durumda doktor tedaviyi önerdikten sonra, uygulanmasından sorumlu olmalı mı? Bana göre evet.

İşte lider doktor dediğimiz doktor, hastanın tedaviyi uygulamasından sorumlu hisseden doktor.

Örneğin, lider bir doktor, kanserli bir hastaya ‘sigarayı bırakman gerekiyor’ demekle kalmaz, onun sigarayı bırakmasını sağlar. Bir doktor lider olmayı seçmeden sadece iyi bir doktor olmayı da seçebilir.

DOTS PROGRAMI

Örneğin Amerika’da uygulanan DOTS (Directly Observed Treatments) programında doktorlar liderlik yapmaktadır.

Çoğu tüberküloz hastası 20 TL’lik ilaçları kullanmadığı için hayatlarını riske atmaktadır.

Bu konudan müzdarip olan doktorlar liderlik yapıp DOTS programını geliştiyor. Her aileden bir kişi sorumlu oluyor ve hastayı ilaç alırken izliyor. Bu program o kadar başarılı oluyor ki iyileşme oranı %50’den %94’e çıkıyor.

Bazı doktorlar ilaç kullanma çizelgeleri hazırlıyor, hasta bu çizelgeyi dolduruyor, aileden iki kişiye onaylatıp doktora gönderiyor.

Bazı durumlarda doktor hasta ile birlikte ilacın kullanma zamanına ve şekline karar veriyor. (Yöntem izin verdiği sürece.)

TÜRKİYE’DEKİ SİSTEM

Bu yöntemleri geliştiren doktorlar sadece iyi doktorlar değil aynı zamanda lider doktorlardır.

Türkiye’de lider doktor yetiştirmeliyiz. Tıp fakültelerinde liderlik dersleri okutulmalı.

Bunu birçok doktor arkadaşım ile konuşuyorum. Hemen hemen hepsi şu anda var olan sistemde bunun mümkün olamayacağını söylüyor.

Benim hayalim tabii ki bu sistemin değişmesi. Ama değişmese de bu sisteme rağmen liderlik yapabilen doktorların yetişmesi.

“Bir doktoru lider yapan nedir?” için 2 yanıt

Tıp eğitiminin hemen her aşamasında ‘lider’den ziyade ‘amele’ yetiştirildiği için(özelliklede cerrahi branşlarda) biraz ütopik bir beklenti olmuş.

Interns and Residents
(Harvard TIP Fak.Pediatri)
We seek residents who are intelligent, curious, creative,
energetic, personable, and accomplished. Residents
who will become leaders in pediatrics. Residents with a
sense of humor. We also seek residents who come from
all parts of the country and beyond and who have a wide
variety of backgrounds.
The 144 current residents illustrate our desire for
diversity. They come from 32 states and 22 countries.
They went to 74 colleges and 64 different medical
schools. They majored in 40 diverse subjects in college
—from history, sociology, political science, literature,
classics, languages, linguistics, religion, education,
African and Middle Eastern studies, archeology and
dance, to math, physics, computer science, geology,
marine science and engineering. Thirty-seven have PhDs
or PhD-like research experience and 25 have a MPH,
MA, MS, MSc, MBA or MEd. Many have years of
experience before medical school in fields such as
business, science, education, engineering, nursing,
advocacy, and health care policy. Their interests are
equally diverse. Among them, they speak more than 25
languages.
We believe this diversity greatly enriches the residency. It
stimulates creativity, promotes tolerance, and allows
residents to excel in various ways within the program. It
also creates chances to try new things. Most importantly,
perhaps, it offers opportunities to establish rich
friendships. Nothing is more important in a residency
than the quality of the other residents. They will become,
in many cases, lifelong friends and colleagues. We
believe that no pediatric program has better residents
than the BCRP.
Bu yazı Harvard TIP Pediatri Bölümü Egitim ve Araştırma
Hastahanesi web sitesinden alınmıştır.
http://www.childrenshospital.org/bcrp/brochure2012.pdf
Bu yazı Harvard Tıp Cocuk Hastahanesine alınan asistanlarla ilgilidir.
Hayalleri olan TIP tan gelen veya diger mesleklerden gelenleri TIP egitimine almış ve sonuç bir çok Lider Doktor yetiştirme şansını yakalamış oluyor.Bir de üniversite egitim elemanını bünyesinden saglamaz.Onlar renk körü olmuştur der,başka üniversitelerden alırki vizyonlarını geliştirsin.
Yani Liderlik dersi Dr geliştirir ama Lider Dr yapmaz.
TIP fak klasik teorik egitim,sonra asistanlıkta usta çırak ilişkisi uygulanarak Lider Dr yetiştirilemez.
Bu konuda YÖK,TIP fak çalışma yapmalıdır.
Bu yaklaşım Hukuk alanında da geliştirilmelidir.Klasik Hukuk Fak mezunları artık bilişim,siber suşlar,genetik,TIP,uluslarası davaları kavrayamaz ve bilirkişilerin raporlarına dayanarak davaları sonuçlandırmak ne kadar isabetli olabilir.Adalet alanıda Doktora seviyesine getirilme zamanı gelmedimi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.