Kategoriler
Haberler Köşe Yazıları

İyi Bir “DONÖR”iseniz Hayat Kurtarabilirsiniz!

Sözlük anlamı “bağışlayıcı” olan “DONÖR” tıp ve bilim literatüründe “kan verici, organ bağışlayıcı” anlamlarıyla kullanılmaktadır. Biyokimya ve tıbbi alanlarda sıkça karşımıza çıkan kavramlardandır. 

İsa’dan bu yana bazı toplumlarda çeşitli gref(organ nakli) yolları denenmiştir. En basitinden kan nakli ve siyah bacak olayı… Zamanın grefleri, her ne kadar bilimsel dayanağı olmamasına rağmen günümüz greflerinin temelini oluşturuyor. Zira günümüz cerrahları çok önemli başarılara imza atmış durumda. Bırakın organ nakli üzerindeki çalışmaları, yapay dokular üretiyor ve bu dokulardan doku mühendisliği sayesinde yapay organlar üretiyor; ancak tamamına yakını risk oluşturuyor. Kısa sürede olumlu sonuçlar verirken uzun vadede letal(öldürücü) olabiliyor. Genellikle yapay donörlere oranla kadavra donörleri daha sağlıklı sonuçlar veriyor. 

Geçtiğimiz aylarda ‘’VAN’’da deprem oldu ve yüzlerce vatandaşımız hayatını kaybetti. Vefat edenlere Allahtan rahmet, kalanlara da baş sağlığı diliyorum. Şurası gerçek ki gerekli önlemler alınmış olsaydı ölenlerin sayısı bu kadar korkunç bir rakam olmayacaktı. Doğrusu “Vicdanını cüzdanına koymuş” ve kendilerini “Akil adamlar” olarak tanıtan bazı vicdanfobik efendilerin ihmalfilik yaklaşımlarını anlamış değilim. Onların IQ seviyelerinin hesabını size bırakıyorum.

           

Van depremi sonrası enkaz çalışmalarında enkazdan yüzlerce yaralı çıkarıldı. Yaralılar, başta Van olmak üzere Diyarbakır, Batman ve Erzurum gibi çevre illerin hastanelerine gönderildi. Hastaneler fazlasıyla doldu. İki sorun vardı hastane ve kan; çünkü çoğu yaralı kan kaybından risk altındaydı. Kan bankaları boşalmış, stoklar tükenmişti. Türkiye Kızılayı ve bazı kurum ve kuruluşların ortak çalışmalarıyla kan toplama merkezleri kuruldu ve kanlar toplanmaya başladı. Tabi iyi bir donör bulmak göründüğü kadar kolay değildi; lakin “iyi bir donör” olmak ziyadesiyle zor bir iştir. Zira 50 kilodan fazla gelmeniz gerektiğinden tutun, cinsel tercihlerinize, sivilce ilacı kullanıp kullanmadığınıza, yakın zamanda diş doktoruna gidip gitmediğinize, son zamanlarda kürtaj olup olmadığınıza ve daha birçok kıstasa bakar. Tüm bunların sonunda iyi bir donör olmaya hak kazanır ve feda edersiniz kanınızı her damlası sevginizi taşıyan… 

Donör olmak isterseniz hayattayken kan veya kan proteinleri, çeşitli dokuları bağışlayabilirsiniz. Böbrek de hayattayken bağışlanabilecek organlardan… Öldükten sonrada kalp, akciğer, karaciğer gibi organlarınızı bağışlayabilirsiniz. Araştırmacılar, deri, kıkırdak ve kemik gibi basit dokuları başarıyla üretiyor. Kulak ya da diş gibi daha karmaşık olanları da üretebilmiş. Ama asıl istenen, böbrek ya da kalp gibi daha karmaşık organların elde edilmesi… 

Her yıl binlerce umutsuz hasta karaciğer, böbrek ya da kalp gibi organların nakli için bekliyor. Bu işi yapan doktorlar yeterli sayıda organ olmadığını biliyorlar ve organ nakli için duyarlılık istiyorlar. Ehliyet aldığınızda, EGM, sağlık bakanlığı, kan merkezleri gibi kurumlarda “donör formu”nuzu doldurup kan veya organ bağışında bulunabilirsiniz. En kötü kan bağışında bulunursunuz. Bunun için herkesten duyarlılık bekliyoruz ve unutmayalım ki “HER ORGAN YENİ BİR HAYAT DEMEKTİR.” 

MUSTAFA AZİZOĞLU

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.